یوگا چیست؟ چه اصولی در یوگا وجود دارد؟

اگر خودتان یا یکی از اطرافیانتان تمرینات یوگا را انجام داده باشید، احتمالا مفاهیمی همچون جنگجو، آسانا، مدیتیشن، سیکل سلام بر خورشید و سلام بر ماه به گوشتان خورده است. در این مقاله به معرفی یوگا، اصول اساسی آن، جنگجو و سیکل های معروف آن می پردازیم. با ماه همراه باشید!

کلمه ی “یوگا” از واژه ی سانسکریت “یوج” به معنی اتصال یا اتحاد گرفته شده است. یوگا یک تمرین جامع شامل حرکات بدنی(آسانا) ، تمرینات تنفسی(پرانایاما)،  تمرینات ذهنی(مدیتیشن)، و اصول فلسفی است. یوگا از طریق چند مکانیسم مختلف به حفظ سلامت انسان کمک می کند. از یوگا برای بهبود عملکرد بدن، افزایش انعطاف پذیری، قوت، تعادل، آرامش ذهنی، و ارتباط عمیق با خود و دیگران مورد استفاده قرار می گیرد.

یوگا یک تمرین شناخته شده در سراسر جهان است به طوری که در مراکز و محیط های مختلفی مثل باشگاه های تناسب اندام، استودیوهای یوگا، و حتی در مدارس و مراکز بهداشتی استفاده می شود. اما آیا در گذشته نیز همینگونه بود؟

تمرینات یوگا از زمان های باستانی و در زمان سانسکریت در هند شکل گرفته اند و دوره های بعدی، با اقزایش ارتباطات جهانی، به سایر کشورها نیز وارد شد. پس از شهرت یوگا، عموم مردم به تاثیرات چشمگیر آن از جمله ذهن اگاهی و قدرت عضلات و قابلیت تحمل بدن آگاه شدند. از آن زمان به بعد، یوگا تبدیل به یک فرهنگ در زندگی روزمره ی بسیاری از جوامع شد.

اصول اساسی یوگا

اصول اساسی یوگا به عنوان پایه های یوگا در نظر گرفته می شوند و مجموعه ای از تمرینات بدنی، تنفسی، و ذهنی را برای توسعه فیزیکی، ذهنی و روحی افراد ارائه می دهد. در زیر به توضیح چند اصل اساسی می پردازیم.

  1. اتحاد (Union)

در یوگای معاصر، اتحاد اغلب به عنوان فرآیند یکپارچه سازی بدن، ذهن و روح توصیف می شود. این دیدگاه از اتحاد به کاری که هر فرد می تواند انجام دهد تا به انسانی سالم تر، شادتر و با درک کامل تر تبدیل شود، نگاه می کند.

  • آسانا (Asanas)

آسانا یک کلمه سانسکریت به معنای “حالت”، “صندلی” یا “مکان” است. آساناها موقعیت های فیزیکی هستند که در طول تمرین های یوگا به دست می آوریم. بسیاری از مردم آسانا را با انجام ژست های فانتزی و پیشرفته یکی می دانند. در واقع، تمرین های اصلی و حرکات کنترل شده ی بدن در وضعیت های مختلف را آسانا می گوییم. این حرکات با هدف تمرکز حواس و هوشیاری بر تنفس حین آن انجام می شوند. حرکات بدنی در یوگا به منظور بهبود انعطاف پذیری، قدرت، تعادل و سلامتی بدن انجام می‌شوند.

  • پرانایاما (Pranayama)

پرانایاما تمرین تنظیم تنفس است. تمرین تنظیم تنفس، یکی از اجزای اصلی یوگا، تمرینی برای سلامت جسمی و روانی است. در سانسکریت، “پرانا” به معنای انرژی زندگی و “یاما” به معنای کنترل است. تمرین پرانایاما شامل تمرینات و الگوهای تنفسی است که به منظور کنترل تنفس، افزایش انرژی و آرامش ذهنی انجام می‌شوند.

  • مدیتیشن یا دهارنا و دهیانا Meditation) (dhyana and dharana or

مدیتیشن نیز بخشی از یوگا است که با هدف دستیابی به وضوح ذهنی و خودآگاهی انجام می شود. در زمینه یوگا، مدیتیشن به طور خاص به عنوان حالتی از آگاهی خالص حین تمرین تعریف می شود. مدیتیشن در یوگا شامل تمرینات دهارانا و دهیانا است که هدف آنها پرورش تمرکز، ذهن آگاهی و جذب درونی است. از طریق این شیوه‌ها، تمرین‌کنندگان می‌توانند خودآگاهی، انعطاف‌پذیری عاطفی و بینش معنوی بیشتری ایجاد کنند، که در نهایت منجر به یک حالت تحول و روشن‌بینی عمیق درونی می‌شود. اگر مدیتیشن از یک دقیقه بیشتر ادامه پیدا کند، دهارنا و دهیانا است.

  • دهارانا (Dharana): دهارانا به معنای توجه متمرکز است. در این مرحله، شما ذهن خود را به یک نقطه خاص مانند نفس، تصویر یا احساسی خاص تمرکز می‌دهید. هدف از دهارانا آموزش دادن به ذهن برای تمرکز و استقرار بر روی یک نقطه است.
  • دھیانا (Dhyana): دھیانا به معنای وضعیتی است که در آن تمرکز و آگاهی پایدار است. در این حالت، حد فاصل بین خود و موضوع مدیتیشن شروع به حذف می‌شود و شخص تجربه‌ای از وحدت با موضوع مدیتیشن و یک حس از آرامش و رضایت عمیق تجربه می‌کند.
  • نیت (Intention)

هر جلسه یوگا معمولاً با یک نیّت یا هدف ذهنی شروع می‌شود که ممکن است شامل آرامش، رشد شخصی یا تمرکز بر روی یک ارزش خاص باشد. تمرین فیزیکی یوگا در اصل راهی برای آماده کردن ذهن برای مدیتیشن است. در یوگا، تمرین تعیین هدف راهی برای تمرکز و هدف دادن به تمرین شما است. شما می توانید یک قصد را به عنوان قطب نما در نظر بگیرید که تمرین شما را هدایت می کند. برای مثال: من قصد دارم بدنم را طوری حرکت دهم که احساس خوبی داشته باشم. من قصد دارم به خوابی که بدنم برای سالم بودن نیاز دارد بپردازم. من قصد دارم به آنچه بدنم به من می گوید که به آن نیاز دارد گوش دهم.

  • آداب و رسوم (Yamas and Niyamas)

به بیان ساده، یاماها کارهایی هستند که نباید انجام شوند، یا محدودیت ها، در حالی که نیاماها کارهایی هستند که باید انجام شوند یا رعایت می شوند. آنها با هم یک کد اخلاقی را تشکیل می دهند.

جنگجو (Virya) در یوگا

کلمه ی ویرا در سانسکریت به معنای شوق، انرژی یا قدرت است. جنگجو یا ویرا در فلسفه ی یوگا کسی است که به عنوان یک الگوی اخلاقی و روحی برای تقویت و توسعه خودشناسی و رشد شخصی مورد توجه قرار می گیرد. هدف جنگجو توانمند سازی و انرژی دادن به شماست.

در واقع، ویرا نشان دهنده ی قدرت اراده، عزم و شجاعت است که یوگی ها (کسانی که تمرینات یوگا را انجام می دهند) را در یک مسیر متمرکز نگه می دارد. کسی که جنگجو است، از قدرت تسلط بر خودش و کنترل هواهای داخلی اش برای دستیابی به اهداف خود استفاده می کند. ویرا دارای استواری، اراده و قدرت تصمیم گیری بالا است که با انگیزه و انرژی بالا برای رسیدن به اهداف خود تلاش می کند.

در یوگا، جنگجو به عنوان الگویی از یک شخصیت  قدرتمند و متمرکز شناخته می شود. هر فردی که به ظور فعال در تمرینات یوگا شرکت می کند و با انجام این کار به بهبود فیزیکی، ذهنی، و روحی خود می پردازد، جنگجو نامیده می شود.

یوگای چرخه ای (Cyclic Yoga) چیست؟

به نقل از سایت  Cyclic Yogaیوگای چرخه‌ای هنر ترتیب دادن تکنیک‌های یوگا آسانا، پرانایاما و مودرا برای به حداکثر رساندن فواید آن‌ها و انرژی بخشیدن به ذهن و بدن است. این سبک از یوگا توسط یوگینی هندی، مایا ماچاوه و با همکاری روانشناس ایرانی ساعد احمدی ساخته شده است.

به طور کلی، مفهوم سیکل در یوگا به دوره های زمانی مختلفی شامل توالی هایی از حرکات بدنی، تمرینات تنفسی، و تمرینات ذهنی گفته می شود. سیکل ها بر اساس نیازها و هدف های شخصی هر فرد به طور جداگانه طراحی می شود. یک سیکل ممکن است برای افزایش انرژی و انعطاف پذیری بدن طراحی شود، در حالی که سیکل دیگری می تواند برای آرامش ذهنی و تمرکز بیشتر طراحی شده باشد. به عنوان مثال، دو سیکل “سلام بر خورشید” و “سلام بر ماه” در یوگا شهرت زیادی دارند و تمریناتی جامع برای تقویت ذهن و بدن هستند.

  • سیکل سلام بر خورشید (Surya Namaskar)

تمرین سلام بر خورشید یا سوریا ناماسکار به معنای هدایت انرژی کیهان – به ویژه خورشید – به بدن یوگی است. در همین راستا، سوریا نماسکار که شامل حرکات گسترده و جامع برای تقویت و انعطاف پذیری عضلات بدن است باید به طور ایده آل، روزانه و اوایل صبح تمرین شود.

سیکل سلام بر خورشید ترکیبی از حرکات آسانا، پرانایاما، و مدیتیشن است که در واقع 12 حرکت اصلی دارد. همه ی تمرینات سیکل سلام بر خورشید با حرکات تنفسی همراه است و به صورت آرام و با آگاهی انجام می شود. سوریا ناماسکار علاوه بر اینکه یک تمرین قلبی عروقی عالی است، تاثیر بسیار مثبتی بر بدن و ذهن نیز دارد. هر دور سلام بر خورشید شامل 12 حرکت چرخه ای است و توصیه می شود که با معده خالی انجام شود.

سلام بر خورشید در کنار تمام فوایدی که برای جسم و روح دارد، فرصتی است برای قدردانی از خورشید که حیات را در این سیاره فراهم می کند. در پست های بعد به تقسیر مراحل سیکل سلام بر خورشید خواهیم پرداخت.

  • سیکل سلام بر ماه    (Chandra Namaskar)

این سیکل نیز روی یک توالی مشخصی از حرکات بدنی و تنفسی که به طور پیوسته انجام می شود تمرکز دارد. انجام تمرینات سیکل سلام بر ماه در 12 تا 14 مرحله(در تمرینات مختلف متفاوت است)، فرصتی برای آرامش و اتصال به طبیعت و زندگی در دوران شب می باشد. این سیکل به تعادل انرژی در بدن کمک می کند.

سلام بر ماه به شما کمک می کند انرژی ماه را که دارای ویژگی های آرامش بخش و خلاقانه است کانالیزه کنید. چاندرا ناماسکارهمچنین ستون فقرات، همسترینگ، پشت پاها و عضلات شکم را کشش و تقویت می کند. همچنین عملکرد سیستم گردش خون، تنفس و گوارش را متعادل می کند.

تفاوت سیکل سلام بر خورشید و سلام بر ماه

سیکل سلام بر ماه به منظور آرامش ذهنی طراحی شده است در حالی که سیکل سلام بر خورشید بیشتر برای افزایش انرژی وتقویت بدن طراحی شده است. سلام بر خورشید با فعالیت و گرما همراه است در حالی که سلام بر ماه در طبیعت بیشترمراقبه و خنک کننده است. سلام بر خورشید یک توالی پویا از ژست‌ها است که اغلب در ابتدای کلاس به عنوان تمرین گرم کردن انجام می‌شود، در حالی که سلام بر ماه می‌تواند به عنوان یک دنباله ترمیم‌کننده برای ایجاد اثرات آرام‌بخش و خنک‌کننده روی بدن استفاده شود. توصیه می‌شود قبل از امتحان سلام بر ماه، سلام بر خورشید را بیاموزید، زیرا حالت‌ها برای هر دو تقریبا یکسان است.

انواع مختلفی از یوگا و روش های متفاوتی نیز برای اجرای هر کدام وجود دارد. بعضی از انواع یوگا تمرکز بر فیزیک و انعطاف پذیری شخص دارند در حالی که برخی دیگر، بر رشد روحی و مدیتیشن تمرکز دارند. یوگا می تواند به کاهش استرس و اضطراب، بهبود کیفیت خواب، افزایش آگاهی، بهبود تمرکز، تقویت سیستم ایمنی و تسکین درد کمک کند. تمرین منظم یوگا می تواند به بهبود زندگی روزمره شخص یوگی کمک کند.

منابع

https://kripalu.org/resources/yoga-s-ethical-guide-living-yamas-and-niyamas#:~:text=Simply%20put%2C%20the%20yamas%20are,Satya%3A%20truthfulness ا

https://liforme.com/blogs/blog/state-union-yogas-gonna-save-world#:~:text=In%20contemporary%20yoga%2C%20the%20union,happier%2C%20more%20fully%20realized%20human.

https://www.yogajournal.com/meditation/how-to-meditate/let-s-meditate/#:~:text=In%20the%20yogic%20context%2C%20meditation,dharana%2C%20the%20art%20of%20concentration.

https://ro.co/health-guide/yoga-meditation/#:~:text=Meditation%20or%20%E2%80%9Cdhyana%E2%80%9D%20is%20also,state%20(Mohammad%2C%202019).

https://www.onepeloton.com/blog/how-to-set-intentions/#:~:text=5%20Examples%20of%20Intentions,-There%20are%20no&text=I%20intend%20to%20move%20my,body%20tells%20me%20it%20needs.

https://www.yogabasics.com/practice/yoga-for-beginners/asanas-meaning-definition

https://www.windingroadyoga.com/blog/what-does-it-mean-to-set-an-intention#:~:text=In%20fact%2C%20the%20physical%20practice,compass%20that%20guides%20your%20practice.

https://www.yogajournal.com/yoga-101/philosophy/qa-set-intentions-yoga/#:~:text=A%3A%20The%20word%20for%20intention,instead%20of%20your%20thinking%20brain.  https://www.keralatourism.org/yoga/popular-asanas/surya-namaskar#:~:text=The%20practice%20of%20Surya%20Namaskar,identified%20as%2010%20distinct%20asanas.

https://rajyogarishikesh.com/moon-salutation.html#:~:text=Moon%20Salutation%20helps%20you%20channelizing,circulatory%2C%20respiratory%20and%20digestive%20systems.

https://en.wikipedia.org/wiki/V%C4%ABrya#:~:text=V%C4%ABrya%20(Sanskrit%3B%20Pali%3A%20viriya,v%C4%ABrya